Aprende euskera con tus hijos y los cuentos

Eta gaur, zer jango dugu? | Y hoy, ¿qué vamos a comer?

Kaixo!

El cuento que te traigo se desarrolla en una cocina. Trabajando la historia podrás aprender muchas cosas para comunicarte en euskera con tus txikis en este espacio tan “del día a día” como es la cocina: expresiones que se utilizan a la hora de comer, utensilios (tenedor, cuchara, olla..)…

Una buena forma de incorporar nuevas palabras a tu vocabulario y compartir con tus txikis estos ratitos de, “Una cucharada más, bihotza”  en euskera :-)

Además, la historia titulada “Eta gaur, zer jango dugu” (Y hoy, ¿qué vamos a comer?) trabaja la idea de que las amas y aitas también tienen días malos  y se equivocan. En el texto también se transmite el mensaje de que con los errores se aprende mucho y que siempre hay que seguir adelante.

Lee el PDF del cuento con la traducción en castellano del texto, escucha el audiocuento, prepara la unidad didáctica  y comparte la historia con tus hijos/as. Después, ¡no olvides utilizar lo aprendido en las próximas comidas y cenas!

El cuento es el siguiente:

Pincha aquí para leer el texto

Pi,pi,pi,pi…

Aitaren iratzargailuak jo zuen eta Haizea esnatzera joan zen. Zelako logure handia zuen neskak!

-Pitxintxu, esnatzeko ordua da. Goazen. Altxatu pixkanaka- esan zuen aitak eta pertsianak igo zituen.

Sukaldean aitak esnea berotu zuen eta zerealak jarri zituen katilu batean.

Haizeak gosaldu zuen gogotsu eta sagarren zatiak di-da batean jan zituen. Oso gose altxatzen da beti.

-Tripandia zara gero, e? Oso ondo, horrela indarrak topera!

Gosaria hartu ostean, eskolara joan ziren eta han elkar agurtu zuten.

Haizearen aita kezkatuta zebilen aspaldi. Bere jatetxera gero eta jende gutxiago joaten zelako eta, gainera, aste horretan itxi behar izan zuen sukaldeko konponketa bat egiteko.

-Zerbait egin behar dut.- pentsatu zuen- Zer edo zer ezberdina izan behar da. Agian lokalaren dekorazioa aldatzea? Edo beste menu bat eskaintzea… Etsita nago, ezin dut gehiago. Tira, gaurko etxeko bazkaria prestatuko dut. Haizea ez da ezertaz enteratu behar.

Beti bezala, Haizeak etxean bazkaldu zuen. Mahaian eseri zen eta aitak dilista-platerkada eman zion.

– Zer gertatzen da? Ondo al daude hotz-beroan? – galdetu zuen aitak.

-Aita… dilistek… zapore arraroa daukate- esan zuen Haizeak.

-Ez esan lelokeriarik eta jan.

-Benetan, aita, dastatu.

Aitak plater sakonetik koilara bat hartu du eta..

-Ai, ene! Arrazoia duzu, maitia! Erreta daude. Barkatu. Ez dakit burua non dudan. Beste gauza bat prestatuko dizut.

-Lasai, aitatxo, bestela horrela jango ditut.

Haizea konturatu zen bere aita despistauta eta kezkatuta zebilela. Zer gertatuko ote zitzaion?

Gau horretan sukaldeko la gun guztiak mintzatzen hasi ziren.

-Zer egin ahal dugu Haizearen aita laguntzeko? – bota zuen sagarrak.

-Ez dakit. Nik gaur denbora luze egon naiz piztuta eta burua bero-bero daukat. Ezin dut pentsatu- esan zuen labeak.

-Baina zerbait diskretua izan behar du-esan zuen azaloreak.

-Bai, zure usain modukoa!- erantzun zion zartagin batek, eta guztiak barrezka hasi ziren.

-Plan bat su txikian pentsatu behar dug- jarraitu zuen lapikoak

-Zuek badakizue gauza asko entzuten ditudala hemendik nire barruan-  esan zuen hozkailuak. Gauza bat bururatu zait. Gure jabeak arazoak ditu bere jatetxean eta agian, errezeta bat asmatzen badu, jende gehiago joango zela uste dut. Behin kipula batek kontatu zidan plater asko kasualitatez edo istripu bati esker sortzen direla. Adibidez, ezagutzen ditugu cookie izeneko gailetak emakume batek asmatu zituen nahi gabe. Emakume horrek egun batean kakao barik geratu zen eta txokolatezko zati batzuk sartu zituen gailetak egiteko orean. Berak uste zuen desegingo zirela, baina ez. Eta horrela, cookieak sortu zituen.

-Hori oso ideia ona da! Nik horrela orraztuko nuke plana¾ esan zuen sardexkak. Eta besteei azaldu zien berak pentsatutako plana.

Hurrengo egunean larunbata zen eta aitari ogia egitea gustatzen zitzaion.

Masa egiteko osagai guztiak hartu zituen eta amaitu ostean labera sartu zuen.

-Etorri Haizea! Ogia prest dago, zati bat nahi baduzu!

Haizeak ogi puska bat hartu zuen eta, ahoan zeukanean, aurpegi arraro bat jarri zuen.

-Aita, uste dut berriro okertu zarela. Ogi honek..zapore bitxia dauka, baina oso gozo dago! Azukrea bota diozu baita kakaoa ere? Ze ona! Esne pixka bat jarriko didazu ogia bustitzeko?

Aita zur eta lur geratu zen. Berriro sukaldean akatsak, zer egingo zuen buru horrekin? Pentsatu zuen. Ogi zati bat hartu zuen eta zaporeak harritu zuen.

-Baina nola egin dut hau? Oso zapore ezberdina eta gozoa du.

Gatzontzian begiratu zuen eta han zegoen errezetaren gakoa. Gatza ez zen gatza, baizik eta azukrea eta kakaoa nahastuta zeukan azukreak.

-Laztana, entzun. Akatsekin asko ikasten da eta gauza onak atera ahal dira. Adibidez, gaur nahi gabe “gozogia” asmatu dut. Nahiz eta okertu, zu segi aurrera.

-Aita, zure gozogia asko gustatzen zait-  mauka-mauka jaten zuen Haizeak aitak asmatutako errezeta.

Sukaldeko lagun guztiek irribarre egin zuten. Euren planak arrakasta itzela izan zuen! Aita ez zen konturatu bera ez zela izan azukrea eta kakaoaren aldaketaren erruduna eta errezeta izugarria zen. Zelako poza hozkailuak, lapikoak, koilarak, labeak, azaloreak eta besteek hartu zutena!

Haizearen aitak hurrengo astean berriro jatetxea ireki zuen eta bere “gozogia” saltzen hasi zen. Jendeari asko gustatu zitzaion eta berriro bezeroak izan zituen jatetxeak.

Gogoratu, ondo jaten baduzu, ideia gehiago izango dituzu eta akatsak izanez gero, asko ikasiko duzu.

Recibe los cuentos de Sorgina Txirulina y aprende euskera con tus hijos

Hala izan bazan, sar dadila buletinean!

Cuentos anteriores:

balendina-astonauta
malala
pitz-pailazoa-zirkorrika

Unidad didáctica

Contenido relacionado con el cuento:

  • Iratzargailu: despertador
  • Esnatzeko ordua: hora de despertar
  • Di-da batean: en un santiamén
  • Etsita: despesperado/a
  • Zur eta lur: quedarse “de piedra”
  • Bezero: cliente
sukaldea-ipuina

Recursos

Leer el PDF

En este PDF tienes las traducciones de los párrafos en castellano.

Escucha el audiocuento

Escucha cómo es la entonación del cuento.

Sorgina Txirulina acompaña la narración con su flauta tocando una versión del mítico tema “Txatxamatxalinatxu” de Mikel Urdangarín.

Euskera en la cocina

  • Katilu: taza
  • Gosaldu: desayunar
  • Tripandia zara gero, e?: ¡Eres un/a glotón/a!
  • Sukalde: cocina
  • Bazkari: comida del mediodía
  • Dilista platerkada: plato de lentejas
  • Ondo al daude hotz-beroan?: ¿Están bien de temperatura?
  • Zapore: sabor
  • Dastatu: probar/degustar
  • Plater sakon: plato hondo
  • Sagar: manzana
  • Azalore: coliflor
  • Zartagin: sartén
  • Lapiko: olla
  • Su txikian: a fuego lento
  • Hozkailu: nevera
  • Kipula: cebolla
  • Ore: masa
  • Sardexka: tenedor
  • Koilara: cuchara
  • Ogi puska: trozo de pan
  • Gatzontzi: salero (gatz = sal + ontzi = recipiente)
  • Mauka-mauka jan: comer a dos carrillos

¿Quieres recibir en tu correo cuentos como este para seguir aprendiendo euskera con tus hijos? ¡Deja tu email y sigue avanzando con los cuentos de Sorgina Txirulina!